(Bài viết nằm trong chuỗi bài “Chín ngàn cây số”, kể về hành trình đạt Học bổng chính phủ Thụy Điển khi mình 22 tuổi).

Trên đường đến trạm đầu tiên, chúng mình sẽ chinh phục thử thách: được nhận (đỗ) vào chương trình thạc sĩ bạn thích. Với học bổng chính phủ Thụy Điển, ứng viên bắt buộc phải được một đại học ở Thụy Điển nhận vào chương trình thạc sĩ full-time. Trên tiêu đề, Phờ-Tu là FTU, ĐH Ngoại thương, nơi mình đã hoàn thành bậc cử nhân; và Sờ-U là SU, Stockholm University, nơi mình sẽ học thạc sĩ.

1. Chọn cho mình một bến đỗ

Xác định trường và ngành sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến lộ trình chuẩn bị tiếp theo. Với kinh nghiệm apply và đỗ vào 2 chương trình: MSc in Marketing Communication at Stockholm Business School, SU (Sweden) & MSc in Marketing at School of Business, Aalto University (Finland), dưới đây là chiến lược mình chọn và sắp xếp thứ tự ưu tiên trong list sẽ nộp.

Nhắc tới ngành Marketing Commnucation, Bắc Âu có lẽ không phải là điểm đến được gọi tên đầu tiên. Mọi người hỏi mình sao không chọn Mỹ, Anh, Candana, Hà Lan, hay Úc? Đúng, danh tiếng của ngành ở những nước này rất tốt. Nhưng chỉ dựa trên tên ngành để ra quyết định thì chưa toàn diện, vì ngay cả nội dung chương trình mỗi nơi đã mỗi khác. Và để chọn một nơi học tập và sống trong ít nhất 1-2 năm, dù là ngành gì đi nữa, cũng cần tổ hợp nhiều tiêu chí về lý trí và cả cảm tính.

Đầu tiên, mình phải định hướng lộ-trình-học-thuật sắp tới: cân nhắc giữa Master of Arts (MA) hay Master of Science (MSc), hay thậm chí chuyên biệt hơn (MD, MEd, MBA, ML,…). Nhiều ngành dù tên y hệt nhau nhưng tùy dạng master mà xếp ở những khoa khác nhau. Riêng về MA & MSc, đọc thêm cách phân biệt ở đây hoặc đây nha. Cá nhân vì muốn học ở business school và đào sâu tìm hiểu về những học thuyết, thiên hướng nghiên cứu (theoretical and research-oriented) – chứ không tập trung về hướng xã hội, practical – nên mình chọn MSc. Mình suggest bạn nên đọc kỹ các môn học để xem có phù hợp không nhé, đừng chỉ dừng ở tên chương trình.

Thứ hai, ranking và review. Vâng, mình cũng là người trần mắt thịt thôi nên khi nghe câu “ranking trường không quan trọng đâu” mình cũng hơi ứm ừm đó. Đội ngũ analyst làm ra mấy cái chart đó để chúng ta tham khảo mà hihi. OK ranking is not everything, nhưng ranking cho thêm một góc nhìn về trường. Mình muốn nộp trường trong top 200, dựa trên 3 BXH: QS, TIME, và Shanghai. Ngoài chỉ số overall, mình quan tâm về tính quốc tế của trường (internationality), research output, regional/national rank, ranking by subjects. Còn chi chít những chỉ số khác bạn có thể tham khảo thêm, mình cũng chưa tìm hiểu 🤭 Để biết về culture của trường và student life, mình đọc review. Mình từng gửi nguyên cái mail dài ngoằng hỏi Hằng bạn mình (từng đạt học bổng full-fee của Aalto) review sơ bộ về trường → bạn nên vận dụng mối quan hệ cá nhân đoạn này nhé. Mình cũng hay mò lên Study Portals masters, Reddit, FB Group để đọc những dòng tâm sự vô cùng chân thật. Rút kinh nghiệm từ việc ngày xưa vào FTU và té ngửa vì toàn xem review màu hồng 😆. Mình còn prefer mấy trường có campus đẹp, to, facilities xịn, website rõ ràng nữa.

Thứ ba, trường phải có nhiều nguồn học bổng cho sinh viên, mà phải là cái mình có khả năng cao là đạt được cơ, vì mình vô sản 💆‍♂️ FYI các nước Bắc Âu không còn miễn học phí cho sinh viên quốc tế, mức sống còn siêu đắt đỏ. Nên mình sẽ nhắm vào trường có (1) học bổng full-fee của trường và (2) học bổng full-ride của chính phủ/tổ chức dành cho chương trình 2 năm, như học bổng SI vậy. Chương trình 1 năm thì có nhiều học bổng sang xịn mịn khác nữa. Cái này là tùy điều kiện tài chính của gia đình bạn, không phụ thuộc vào học bổng thì sẽ có nhiều lựa chọn trường hơn.

Cuối cùng, quan trọng nhất, xác định khả năng cạnh tranh của mình khi nộp vào chương trình. Nếu cứ đụng đâu đánh đó, thì sứt đầu mẻ trán như chơi. Biết điểm mạnh của hồ sơ không nằm ở bảng điểm lung linh (mình tốt nghiệp loại Khá), hay công trình nghiên cứu khoa học (oops error: file not found), nên mình sẽ chọn những chương trình buộc thí sinh phải có điểm GMAT/GRE – mình chấp nhận tự luyện thi để giúp hồ sơ nặng ký hơn – và kinh nghiệm làm việc & hoạt động xã hội. Chương trình mình nộp cũng phải favor một candidate toàn diện, có tiềm năng, hơn là những sinh viên vô cùng giỏi giang đầy thành tích về mặt học thuật → Bạn phải xác định điểm mạnh và điểm cần cải thiện của hồ sơ, từ đó có list riêng cho bản thân nhé!

Bùmmmm chíu, list chương trình mình sẽ nộp theo thứ tự ưu tiên là:

  1. MSc in Marketing at AU (Phần Lan) + Học bổng học phí của trường;
  2. MSc in Marketing Communication at SU (Thụy Điển) + Học bổng SI;
  3. hoặc MSc in International Marketing & Brand Management at Lund University (Thụy Điển) + Học bổng SI.

Mình dùng từ ‘hoặc’ vì Thụy Điển có một hệ thống tuyển sinh chung cho cả nước, dù bạn nộp bao nhiêu chương trình (xếp theo nguyện vọng từ trên xuống) thì chỉ có thể đỗ 1, số còn lại sẽ tự xoá khỏi danh sách. Đọc chia sẻ kinh nghiệm thì mọi người khuyên không nên “đặt hết trứng vào một rổ”, ok luôn mình gom vô… 2 rổ 😆 Vì mình không có capacity để chuẩn bị và quản lý nhiều bộ hồ sơ. Cuối cùng thì như đã khoe, mình đỗ cả hai: AU với học bổng 50% học phí & SU với học bổng chính phủ Thụy Điển 😎 Mình thật lòng thích AU hơn, nhưng SU đã chiếm lấy trái tim này khi học bổng toàn phần ập đến hihi.

Vậy bí quyết nào giúp mình có thể “đánh đâu trúng đó”?

(Nguồn: Kumar Howde Kari on Pexels.com)

2. Bước vững từng bước

Sau khi tìm được bến đỗ, làm thế nào được để họ nhận vào? Cách nào tăng độ cạnh tranh của hồ sơ? Không có câu trả lời nào tốt hơn là bắt tay vào chuẩn bị càng sớm càng tốt – list ra toàn bộ những yêu cầu ghi rõ trên website, xem kỹ deadline, và bỏ vô timeline để bắt đầu chuẩn bị thật kỹ từng bước nha.

Với 3 chương trình mình nộp ở trên, gom gom lại cần những thứ sau:

  • Bảng điểm đại học
  • Bằng tốt nghiệp đại học
  • Hộ chiếu
  • Chứng chỉ tiếng Anh
  • GMAT/GRE
  • CV
  • Thư giới thiệu (Reference Letter – RL)
  • Thư động lực (Motivation Letter – ML)

Thú thật, lúc đầu mình cứ nghĩ apply kiểu này… rất dễ, tức là sẽ không phải học tùm lum môn rồi thi như vào đại học, chỉ cần nộp mớ giấy tờ đó thôi mà 🙈 Đúng là tấm chiếu mới toanh! Nhìn mà xem, chỉ 3 mục đầu tiên là sẵn có (thậm chí hồi ấy mình mới vào năm cuối và chưa tốt nghiệp), còn những mục bên dưới thì trong tay đã có gì đâu cậu bé ơi. Ngoài ra, một số bạn vẫn còn nhầm lẫn giữa việc đỗ vào chương trình và đỗ học bổng (như đỗ học bổng là auto đỗ vào chương trình chẳng hạn), đây là 2 step khác nhau nhé!

Cả 3 chương trình mình chọn có mùa tuyển sinh rơi vào tháng 12/2020 – 1/2021, giai đoạn này cách thời điểm mình start plan du học khoảng 1,5 năm. Ngần ấy thời gian mình phải chuẩn bị đủ toàn bộ giấy tờ họ yêu cầu. Có những cái phải ôn và thi lần đầu nên khá lâu: IELTS tốn của mình 5 tháng, GRE tốn thêm 5 tháng nữa. Làm đầy CV là cả chặng đường dài, và tìm câu trả lời cho câu hỏi who you are trong ML cũng chiếm một lượng thời gian khó đo lường được. Song, ML và CV là 2 thứ mình nghĩ quan trọng nhất – khắc họa rõ nhất chân dung candidate. Vì vậy, hãy có một timeline rõ ràng ngay từ đầu và bám thật sát nha!

Xem qua timeline của mình:

  • 6/2019 – 12/2019: Tìm hiểu về du học thạc sĩ, chọn ngành/ trường muốn học
  • 6/2019 – 12/2020: Phát triển CV theo ngành muốn học
  • 11/2019: Hoàn thành và tốt nghiệp ĐH
  • 11/2019 – 5/2020: Ôn và thi IELTS
  • 8/2020 – 12/2020: Ôn và thi GRE
  • 10/2020 – 12/2020: Xin RL và viết ML
  • 12/2020: Collect toàn bộ giấy tờ và chuẩn bị tổng tấn công

Viết ra là vậy, nhưng thực tế chúng mình sẽ gặp vòng lẩn quẩn làm – sai – thử lại rất nhiều lần, đừng quên tính thêm thời gian này vô nha. Ngoài ra, những task này cũng sẽ chồng chéo lên nhau không ít, cứ bám sát vào deadline bạn đề ra là được. Có một giai đoạn tầm tháng 10-11/2020 mình vừa học thi GRE, vừa vô mùa cao điểm ở chỗ làm full-time, vừa làm tình nguyện, vừa chạy dự án cá nhân, vừa liên lạc xin RL – mình như một chiếc chong chóng luôn ạ. Nhưng vì từ đầu đã có timeline rõ ràng nên mình biết mọi thứ vẫn trong tầm kiểm soát.

Một số mẹo mình làm để tăng tính cạnh tranh cho hồ sơ nè:

> Về điểm số, nếu bạn vẫn còn đang đi học, HÃY CỐ GẮNG ĐẠT ĐIỂM CAO NHẤT CÓ THỂ. Vì việc này ngoài khó thực hiện ra thì rất lợi thế cho hồ sơ 🙈 Mình từng lười với học kém lắm, cũng không mấy hứng thú, nên điểm lẹt đẹt, cũng không có thành tích học thuật gì luôn. Còn kiểu mạnh miệng “Ôi mình sẽ chẳng cần đến điểm cao để kiếm tiền sau này đâu”… dại mồm không. Anyways, ngành Kinh tế đối ngoại ở FTU thì hầu như môn nào về business cũng có, mình thì học tốt những môn về marketing, đúng ngành mình nộp, và điểm CGPA cũng trên mức yêu cầu tối thiểu nên cũng không quá bất lợi. Nhưng để tăng tính cạnh tranh, bạn hãy cố gắng có một bảng điểm rực rỡ nhất trong khả năng và đạt nhiều thành tích khi còn mài đũng quần ở trường nha 😽

Ngoài ra theo quan sát, cách tính điểm hệ 4 ở FTU hay đa số trường ở VN không theo chuẩn của các nước châu Âu. Như ở Phần Lan, điểm sẽ tính ở hệ 5. Nên dù ban tuyển sinh không yêu cầu, mình vẫn tự soạn một bảng chuyển đổi GPA của tất cả các môn từ hệ 10 ở FTU sang hệ 4 của Mỹ, và sang hệ 5. Mẹo này sẽ giúp ban tuyển sinh có cái nhìn bao quát và chính xác hơn về điểm số của chúng mình theo những grading systems phổ biến trên thế giới. Nhớ xem kỹ cách tính điểm của trường bạn định nộp nha.

> Về chứng chỉ tiếng anh, mình đạt 7.5 IELTS và từng chia sẻ ở đây. Tùy theo yêu cầu của trường thì bạn tung tăng xách mông lên ôn thi thôi.

> Về thi GMAT/GRE, riêng AU và School of Business của SU sẽ ưu tiên chọn những bạn có điểm cao trong kỳ thi này, bảng điểm đại học đạt yêu cầu chỉ là “điều kiện cần”. Nếu bây giờ bạn tự hỏi GMAT/GRE là ngôn ngữ hành tinh nào thì bạn không một mình đâu, ngày xưa mình cũng ù ù cạc cạc vậy đó 🤢 Sau thời gian chật vật tự học và thi 2 lần, mình tiếp đất với số điểm 313/340 (149V, 164Q). Sẽ có một bài riêng (vì nó dài lắm) nói về kinh nghiệm tự ôn và thi GRE của mình, bao vui!

Đặc biệt, khi có bất kỳ thắc mắc nào đừng ngại email tâm tình với bộ phận tuyển sinh của trường (chỉ hỏi sau khi tìm hiểu kỹ rồi nha). Hồi ấy mình hỏi nhiều lắm, mấy thầy cô trả lời cũng nhiệt tình nữa. Mình tự nhủ nếu tăng sự hiện diện, dù họ chỉ thấy tên, thì biết đâu họ có ấn tượng về mình khi assess hồ sơ thì sao, kiểu “à biết thằng bé này nè, cũng nghiêm túc tìm hiểu lắm, chắc nó cũng đam mê với chương trình thật”, Ok 10 điểm thái độ 😆 Ngày làm ở công ty cũ, mỗi lần ai đăng ký event mà nhiệt tình gọi hỏi thông tin thì mình cũng dễ nhận ra họ tại event hơn. Quay lại chuyện email, hồi ấy mình có hỏi một ý không thấy đề cập trên website, cô reply mình xong, tí mình vào website thì thấy họ bổ sung vào thật *biss biss*. Và nhớ là không rõ thì phải hỏi, đừng suy diễn nha, sai một li là đi vào lòng đất luôn huhu. Số lượng email gửi về vào mùa tuyển sinh cũng nhiều, không thấy phản hồi thì remind liền, mạnh mẽ lên!!!

Tới đây thì chúng mình đã sương sương xong trạm đầu tiên rồi (riêng CV, RL, ML sẽ được nói sau), hi vọng bạn đã có thêm một xíu thông tin hữu ích cho việc chọn trường. Nếu bạn có câu hỏi gì thì nhắn mình nha, mình không thể nhớ hết được í. Xong thì nghỉ ngơi một tẹo nào, vì đường đi đến Trạm thứ hai: Dưới tán rừng Xi-vi hãy còn xa lắm 😉


Vui lòng đọc kỹ Bản quyền – Cộng tác trước khi trích dẫn nội dung, hình ảnh, sản phẩm sáng tạo từ BinskiniNếu thấy bài viết hữu ích, hãy cân nhắc Tài trợ cho Binskinin nhé!

Posted by:Khang Nguyen

2 replies on “Trạm đầu tiên: Từ bản Phờ-Tu đến làng Sờ-U

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s